Jedziesz autostradą. Prawym pasem wlecze się ciężarówka, a lewym druga próbuje ją wyprzedzić. Trwa to kilka minut, a za nimi rośnie sznur aut. Jeśli droga ma dwa pasy w jednym kierunku, a ciężarówka ma masę całkowitą powyżej 3,5 t, jej kierowca łamie zakaz. Grozi mu co najmniej 1000 zł mandatu i 15 punktów karnych.
Kiedy wyprzedzanie przez ciężarówkę jest wykroczeniem?
Sam wiele razy utknąłem na lewym pasie za takim „wyścigiem słoni” i długo byłem pewien, że to tylko kwestia złych manier. Od lipca 2023 roku to jednak wykroczenie, jeśli spełnione są trzy warunki naraz.
- Rodzaj drogi: autostrada albo droga ekspresowa.
- Liczba pasów: dwa pasy ruchu w jednym kierunku.
- Pojazd: ciężarówka kategorii N2 (masa całkowita od 3,5 do 12 t) albo N3 (masa całkowita powyżej 12 t).
Gdy wszystkie trzy warunki się zgadzają, zakaz jest kategoryczny. Nie ma znaczenia, że kierowca TIR-a jedzie odrobinę szybciej i zaraz skończy manewr.
Dlaczego taki manewr ciągnie się kilometrami
Pojazdy powyżej 3,5 t mogą jechać po autostradzie i drodze ekspresowej najwyżej 80 km/h. Dwie ciężarówki różnią się więc prędkością minimalnie i wyprzedzanie potrafi trwać kilka minut na odcinku kilku kilometrów.
W tym czasie osobówki, którym wolno jechać 140 km/h po autostradzie i 120 km/h po dwujezdniowej ekspresówce, hamują i ustawiają się w kolejce. Właśnie ten obrazek najbardziej irytuje kierowców samochodów osobowych i właśnie za niego grozi dziś kara.
1000 zł, 2000 zł i 15 punktów karnych
Kary wynikają z art. 92b Kodeksu wykroczeń. Kierowca ciężarówki, który złamie zakaz, dostaje:
- mandat w wysokości co najmniej 1000 zł,
- 2000 zł, jeśli to recydywa,
- 15 punktów karnych na konto.
Dla zawodowego kierowcy to bardzo duże ryzyko. Jeśli ma już punkty za inne wykroczenia, jeden taki manewr może skończyć się utratą prawa jazdy. Bez uprawnień nie ma pracy w transporcie.
W 2026 roku nie ma też łatwego sposobu, żeby się z tego wykaraskać. Od czerwca punktów karnych nie da się skasować na kursie reedukacyjnym, więc tych 15 punktów nie zbije się szkoleniem.
Kto wyłapuje wyścigi słoni?
Takie manewry regularnie nagrywają policyjne drony, a łapią je też patrole grupy SPEED i kontrole Inspekcji Transportu Drogowego. Z góry dobrze widać, jak długo ciężarówka blokuje lewy pas, więc tłumaczenie, że manewr miał zaraz się skończyć, niewiele pomaga.
Jako kierowca osobówki nie musisz niczego udowadniać ani pokazywać kierowcy TIR-a, że się spieszysz. Nie ma sensu migać światłami ani jechać mu na zderzaku. Wystarczy zachować bezpieczny odstęp i wiedzieć, że ciężarówka na lewym pasie dwupasmowej autostrady łamie przepis.
Dziś na trasie będzie luźniej
W niedzielę 1 listopada od 8:00 do 22:00 obowiązuje dodatkowo zakaz ruchu ciężarówek, więc w drodze na Wszystkich Świętych słoni na trasach będzie mniej. Część pojazdów i tak wyjedzie, bo zakaz ma wyjątki, na przykład dla transportów żywności i leków. Zakaz wyprzedzania obowiązuje je tak samo jak w każdy inny dzień.
